Przelewy do Polski 4.8100 -0.21% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.9390 -0.40% 

Przelewy do Polski 4.8100 -0.21% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.9390 -0.40% 

W Londynie odnaleziono grób czarnoskórego powstańca

August Agbola O'Brown, lata 20. XX w.

Odkrycia dokonali członkowie londyńskiego klubu fundacji „Idź Pod Prąd”. Grób Augusta Agbola O’Browna - jedynego czarnoskórego uczestnika Powstania Warszawskiego, zlokalizowano w północnej części miasta. Najpierw ustalono ostatni adres zamieszkania Nigeryjczyka - po wyjeździe z Polski, a następnie zaczęto po kolei kontaktować się z administracją wszystkich cmentarzy mieszczących się w pobliżu tego rejonu. Metoda okazała się skuteczna - miejsce pochówku odnaleziono na Hampstead Cemetery.

Odnalezienie i odnowienie grobu

Londyńskie koło fundacji „Idź Pod Prąd” na co dzień zajmuje się m.in. odnajdywaniem i renowacją opuszczonych grobów polskich bohaterów. W połowie listopada członkom grupy udało się dotrzeć do wskazówek, które sugerowały, w której części miasta prawdopodobnie należy szukać miejsca spoczynku O’Browna. Po kolejnych ustaleniach, a następnie po przeszukaniu baz danych okolicznych cmentarzy, trafiono na informację o możliwym umiejscowieniu grobu czarnoskórego powstańca. Po odwiedzeniu Hampstead Cemetery i sprawdzeniu lokalizacji podanej przez administrację cmentarza udało się ostatecznie potwierdzić dane - znajduje się tam rzeczywiście miejsce pochówku żołnierza Armii Krajowej - Augusta Agbola O’Browna.

Po dokonaniu tego odkrycia, zgodnie z planem, działacze fundacji przystąpili do renowacji mogiły. W minionym tygodniu zakończono prace nad odnawianiem nagrobka.

Losy Nigeryjczyka nad Wisłą

Agbola O’Brown urodził się w 1895 roku w Lagos, na terenie dzisiejszej Nigerii. Do Polski przyjechał w 1922 r. Zamieszkał w Warszawie przy ulicy Złotej. Z zawodu był muzykiem jazzowym - perkusistą. Ze względu na swój talent zyskał sobie bardzo dużą popularność w kręgach artystycznych stolicy. Regularnie grał z zespołem w warszawskich klubach. Podobno występował też w Polskim Radiu. Po kilku latach ożenił się z Polką, z którą miał dwóch synów: Ryszarda i Aleksandra.

Z biegiem kolejnych lat Nigeryjczyk jeszcze bardziej zżył się nie tylko ze swoim warszawskim otoczeniem ale także z naszym krajem. Kiedy w 1939 r. Niemcy zaatakowali Polskę zgłosił się jako ochotnik do udziału w kampanii wrześniowej.

O'Brown w szeregach Polski Podziemnej

O'Brown w AK
O'Brown w Armii Krajowej

Na początku drugiej wojny światowej brał udział w obronie Warszawy. Następnie wstąpił do Związku Walki Zbrojnej, gdzie otrzymał pseudonim "Ali". Od 1942 roku należał do Armii Krajowej. Podczas Powstania Warszawskiego przydzielony został do oddziału Aleksandra Marcińskiego (ps. „Łabędź”). Batalion „Iwo”, dowodzony przez Marcińskiego, prowadził ciężkie walki na terenie Śródmieścia Południowego - w rejonie ulic Wspólnej, Wilczej, Marszałkowskiej oraz Hożej, czyli w okolicach, gdzie przed wojną i w jej trakcie mieszkał O’Brown. Nigeryjczyk przeżył Powstanie, ale od momentu kapitulacji nie ma już żadnych informacji na jego temat. Nie wiadomo też co działo się z nim i z jego rodziną w pierwszych powojennych latach. Ustalono, że w 1958 roku wyjechał wraz z żoną i dziećmi do Wielkiej Brytanii, ale stamtąd już nigdy nie wrócił do Polski. Zmarł w Londynie w 1976 r.

Badaniem losów akowca od kilku lat zajmuje się też IPN oraz Muzeum Powstania Warszawskiego. Informację o tym, że „Ali” brał udział w Powstaniu potwierdził m.in. Jan Radecki (ps. „Czarny”), który zaświadczył, że w czasie walk w Śródmieściu widział czarnoskórego mężczyznę w dowództwie batalionu „Iwo”. Zrównanie stolicy z ziemią przez Niemców, a następnie usuwanie śladów po Polsce Podziemnej przez sowietów doprowadziło do zniszczenia większości powstańczej dokumentacji. Mimo tego z zachowanych materiałów udało się odtworzyć część losów O'Browna. Poświęcony jest mu także rozdział książki historyka dr Zbigniewa Osińskiego pt. „Afryka w Warszawie”, opisującej losy wielu innych czarnoskórych mieszkańców stolicy przed wybuchem i podczas drugiej wojny światowej.

Grób O'Browna
Grób O'Browna na Hampstead Cemetery

 

Opracowanie: Kajetan Soliński, England.pl, 09.12.2017

 

 

 

 

Aktualności 

Orientacyjny kurs dla transakcji
powyżej 10 000 GBP

Do Polski4.8500 

Do W. Brytanii4.8950 

Negocjacje możliwe już
od 2000 GBP


Kontakt do Dealera 

Wysyłasz do Niemiec, Holandii, Włoch czy Norwegii?