Przelewy do Polski 4.6700 -0.43% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.8090 -0.33% 

Przelewy do Polski 4.6700 -0.43% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.8090 -0.33% 

Konflikt na linii Londyn-Madryt: Hiszpania żąda Gibraltaru

Skała Gibraltarska

Oficjalnie rozpoczął sie już proces Brexitu, a wraz z nim pojawiła sie pierwsza kość niezgody. Hiszpański minister spraw zagranicznych poinformował, że Gibraltar powróci "pod skrzydła" jego kraju. Zdaniem polityka dzięki temu, kiedy Brexit stanie się faktem dokonanym, terytorium to nadal będzie mogło należeć do Unii. Zarówno strona brytyjska jak i władze autonomicznego regionu uważają te deklaracje za niepoważną i mało dyplomatyczną próbę ekspansji Hiszpanii. Mimo tego eksperci wskazują, że ze względu na strategiczne znaczenie tego terenu, Bruksela będzie prawdopodobnie starała się wspierać roszczenia Madrytu.

Gibraltar też opuści UE?

Brexit oznacza, że również to brytyjskie terytorium zamorskie przestanie być częścią Wspólnoty. W czerwcowym referendum mieszkańcy półwyspu w przeważającej większości głosowali za utrzymaniem obecnych więzi z Brukselą, takie samo stanowisko prezentują jego władze. Nie zmienia to jednak faktu, że Gibraltar, na takich samych zasadach jak wszystkie pozostałe kraje wchodzące w skład Zjednoczonego Królestwa, brał udział w referendum, a jego wyniku w żaden bezpośredni sposób nie można przekładać na kwestie przynależności do brytyjskiej korony. Na sytuację inaczej patrzy jednak Hiszpania, która od wieków toczy z Londynem batalię o ten kawałek lądu. Hiszpański minister spraw zagranicznych Manuel Garcai-Margallo zapowiedział, że jeśli Brexit stanie się faktem dokonanym, Gibraltar przestanie być częścią UK i wróci pod jurysdykcję jego kraju. Na słowa ministra zdecydowanie zareagowała zarówno strona brytyjska jak i władze prowincji.

Były lider Partii Konserwatywnej, Michael Howard, poinformował, że Theresa May byłaby w stanie pójść na wojnę za półwysep, tak jak kiedyś Margaret Thatcher nie zawahała się wysłać brytyjskich wojsk na drugi koniec świata, żeby odbić zajęte przez Argentynę Falklandy. Howard powiedział:
"35 lat temu inna premier wysłała nasze siły zbrojne przez pół świata, aby bronić wolności innej małej grupy brytyjskich obywateli  przed opresją ze strony innego, hiszpańskojęzycznego kraju. Jestem absolutnie pewny, że nasza obecna premier będzie tak samo nieustępliwa, jeśli chodzi stanowisko wobec mieszkańców Gibraltaru”

Do chwili obecnej Downing Street 10 jeszcze nie odniosło się oficjalnie do stanowiska byłego lidera konserwatystów. Jednak Theresa May odbyła już telefoniczną rozmowę z Fabianem Picardo, premierem Gibraltaru i potwierdziła, że Zjednoczone Królestwo będzie nadal „wspierać mieszkańców i gospodarkę” półwyspu. Szefowa brytyjskiego rządu poinformowała też, że Londyn nigdy nie będzie dyskutował nad ustaleniami, w myśl których Gibraltar miałby się znaleźć pod jurysdykcją innych państw, wbrew demokratycznej decyzji jego mieszkańców.

Zdecydowane "NIE" dla Hiszpanii

Pierwszy minister półwyspu, Fabien Picardo, zaznaczył że niezależnie od faktu, że priorytetem Gibraltaru jest pozostanie w Unii Europejskiej, ostatnie hiszpańskie działania przypominają raczej politykę Korei Północnej. W reakcji na to stanowisko Madryt zapowiedział podniesienie podatków granicznych i zamknięcie przestrzeni powietrznej dla samolotów lądujących na lotnisku należącym do prowincji. W odpowiedzi premier Picardo zwrócił sie do Londynu z prośbą o zwiększenia obecności Royal Navy w regionie.

W stanowczym tonie wypowiedziała się także europosłanka z Gibraltaru, Julia Reid: „Ta wiadomość brzmi bardziej, jak z Buenos Aires, niż z Madrytu. (...) Nawet jeśli nasi obywatele zdecydują się na opuszczenie Unii, to w żaden sposób nie wpłynie to na status Gibraltaru. Wszelakie próby oderwanie go od Wielkiej Brytanii skończą się tak, jak inne w ciągu setek lat – porażką.”

Historia batalii o Gibraltar

Od 1462 r. półwysep znajdował sie pod panowaniem Hiszpanii. W 1704 r., podczas wojny o sukcesję, sprzymierzone wojska angielskie i holenderskie przejęły kontrole nad Gibraltarem. Następnie, na mocy traktatu pokojowego w Utrechcie, zawartego w 1713 r., region ten został oddany Wielkiej Brytanii i obecnie ma status brytyjskiego terytorium zamorskiego, którego głową formalnie jest Elżbieta II. Jednak od tamtego czasu spór pomiędzy Londynem i Madrytem już nieraz odżywał. Hiszpania nigdy nie zaniechała prób odzyskania prowincji, a mieszcząca sie tam potężna twierdza była wielokrotnie oblegana, jednak zawsze nieskutecznie.

Zajmujący zaledwie 6,55 km² kawałek Półwyspu Iberyjskiego, u styku Morza Śródziemnego i Oceanu Atlantyckiego, pełni strategiczna rolę, pozwalającą na kontrolowanie rejonu cieśniny. Mieściła się tu w przeszłości ważna baza Royal Navy, a aktualnie siłą zbrojną Gibraltaru jest The Royal Gibraltar Regiment. Liczba mieszkańców wynosi niespełna 30 tys.

Referenda i ustrój Gibraltaru

Mieszkańcy Gibraltaru odrzucili w 1967 r. w referendum możliwość przejścia terytorium pod hiszpańską jurysdykcję. Na mocy porozumienia z Anglią w 1969 r. powołano Izbę Zgromadzenia , która pełniła role władzy wykonawczej i ustawodawczej. Kolejne referendum odbyło się w 2002 r. i wówczas obywatele również zadecydowali o utrzymaniu ówczesnej relacji z brytyjską koroną. W 2006 roku Gibraltar otrzymał nową konstytucję, rozszerzającą autonomię wewnętrzną. Na jej mocy utworzony został jednoizbowy parlament, składający się z 17 deputowanych. Ze względu na stosunkowo niewielką ilość mieszkańców ordynacja wygląda nieco inaczej - każdy ma prawo oddania głosu na 10 kandydatów. Następnie większość parlamentarna wyłania spośród posłów przewodniczącego zgromadzenia, który automatycznie piastuje również funkcję premiera. Obecnie pierwszym ministrem Gibraltaru jest Fabian Picardo. Natomiast władzą mianowaną z ramienia Zjednoczonego Królestwa jest gubernator, którego urząd piastuje od 2013 r. James Benjamin Dutton.

 

Opracowanie: Kajetan Soliński, England.pl, 10.04.2017

 

 

 

 

Aktualności 

Orientacyjny kurs dla transakcji
powyżej 10 000 GBP

Do Polski4.7200 

Do W. Brytanii4.7690 

Negocjacje możliwe już
od 2000 GBP


Kontakt do Dealera