Przelewy do Polski 4.6900 -0.64% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.8290 -1.15% 

Przelewy do Polski 4.6900 -0.64% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.8290 -1.15% 

Projekt tunelu pod Stonehenge

Stonehenge

Rząd zatwierdził projekt rozwiązania problemu ruchu drogowego w sąsiedztwie prehistorycznego Stonehenge. Nie jest to pierwszy projekt. Drogowcy i archeolodzy od ponad 20 lat próbują pogodzić racje ruchu tranzytowego z ochroną jednego z najbardziej znanych w świecie stanowisk archeologicznych, perły w koronie brytyjskiego dziedzictwa. Jednakże i ten projekt stoi pod znakiem zapytania ze względu na krytykę ze strony autorytetów ze środowiska archeologicznego.

Droga A303 stanowi główne połączenie Londynu z z południowo-zachodnią Anglią. Jest ona szczególnie zatłoczona w sezonie letnim ze względu na wyjazdy na „angielską Rivierę”, tj. do Devonu i Kornwalii. Mniej więcej w połowie drogi, na wysokości Salisbury, 13 km od tego miasta, nitka drogi biegnie w odległości zaledwie 200 metrów od centralnej budowli Stonehenge - megalitycznego kręgu z głazów o ponad pięciometrowej wysokości. Dla kierowców i pasażerów jest to niewątpliwie atrakcja mieć w zasięgu wzroku najsłynniejsze w świecie obrobione głazy, a dla większości z nich to jedyna styczność z tym miejscem.

Droga A303 zagłusza i degraduje

Z drugiej strony przebiegająca właśnie tutaj hałaśliwa droga jest, można rzec, „współcześnie-barbarzyńskim” dysonansem w naładowanej historyczną treścią przestrzeni, degraduje otoczeniu monumentu, trywializuje jego wymowę i na pewno nie sprzyja kontemplacji nad drzemiącą w kamieniach tajemnicą, której zapewne jeszcze długo nie uda się w pełni rozjaśnić. Stonehenge to nie tylko rzeczony megalityczny krąg, ale o wiele szerszy zespół różnych elementów jak obwałowania, kurhany, grobowce, inne kamienne kręgi, ślady istnienia drewnianych budowli. Jak napisał polski autor, Zygmunt Krzak, „Stonehenge należy do najsłynniejszych budowli megalitycznych świata ze względu na swój monumentalizm, skomplikowaną i oryginalną budowę, wielką precyzję wykonania i zawarte w nim treści religijne i astronomiczne”.

Tunel za półtora miliarda

Tutaj należy dodać, że wiodąca na północny zachód krótka droga A344, która łączyła A303 z A360 i prawie ocierała się o obwałowania kromlechu (kręgu kamiennego) Stonehenge, została w 2013 r. fizycznie zlikwidowana na tym odcinku. Obecnie sięga od północnej strony jedynie do centrum obsługi turystów. Ta likwidacja nie stworzyła specjalnych problemów, ponieważ A344 miała jedynie lokalne znaczenie. Jest to warte zaznaczenia, ponieważ na niezliczonych zdjęciach Stonehenge widać najczęściej właśnie tę nie istniejącą już drogę i może ona być pomylona z A303.

Projekt tunelu pod Stonehenge

Projekt przebudowy A303 został opracowany w rządowej agencji zarządzającej głównymi krajowymi drogami Highways England i jego głównym autorem jest inżynier Derrek Parody. Projekt zakłada schowanie po ziemią odcinka drogi A303 przebiegającego w pobliżu Stonehenge z odsunięciem go nieco na południe wobec obecnego przebiegu. Tunel miałby długość 2900 metrów i jego budowa kosztować 1,4 mld funtów. Tunel ma być budowany metodą tarczową, a więc drążony pod powierzchnią gruntu, podobnie jak korytarze w kopalniach. Proponowana w latach 90. metoda odkrywkowa budowy tunelu została przez archeologów odrzucona jako potencjalnie niszczycielska dla tego historycznie wrażliwego terenu.

Rząd, National Trust i English Heritage są za

Dla kogoś zupełnie z zewnątrz i nie orientującego się w uwarunkowaniach przestrzeni w tamtej okolicy, jak niżej podpisany, jest trochę zaskakujące dlaczego nie wybrano najbardziej oczywistego, jak się wydaje, rozwiązania, tj. wybudowania obwodnicy omijającej w odpowiedniej odległości to prehistoryczne sanktuarium. Musiały być jakieś względy, że to wykluczono decydując się jedynie na przebudowę istniejącej drogi.

Projekt budowy tunelu spotkał się z ostrożną aprobatą gospodarzy tego miejsca, którymi są National Trust i English Heritage, czyli instytucji zajmującymi się ochroną i zarządzaniem obiektami brytyjskiego dziedzictwa historycznego i kulturowego. Podobnie wypowiedziała się odpowiednia agenda UNESCO. Budowa, jeśli do niej dojdzie, nie zacznie się wcześniej niż za cztery lata. Tyle potrwają wszystkie uzgodnienia i przygotowania.

Stonehenge Alliance – ruch oporu

Teren jest obecne intensywnie penetrowany przez archeologów z użyciem najnowocześniejszego sprzętu pozwalającego w sposób nieinwazyjny badać, co może się kryć pod ziemią. Z tego środowiska pochodzą najpoważniejsze zastrzeżenia. W projekcie tunelu widzą oni zagrożenie dla „archeologicznej integralności tego terenu”. Mike Heyworth, dyrektor Rady Brytyjskiej Archeologii (Council for British Archeology) powiedział w wywiadzie dla dziennika The Guardian, że „Stonehenge jest niewątpliwie najbardziej znanym prehistorycznym monumentem w świecie i musimy dobrze sprawę przemyśleć zanim wyrządzimy nieodwracalne szkody w całym otoczeniu, które zawiera wiele ważnych archeologicznych właściwości, które nie zostały jeszcze w pełni zrozumiane”.

Tom Holland - tunel to katastrofa i hańba na pokolenia

Profesor Vince Gaffney z Uniwersytetu w Bradford, który koordynuje badania archeologiczne w Stonehenge, obawia się że prace ziemne mogą raz na zawsze przekreślić szanse rozwiązania niektórych zagadek. „Coś trzeba zrobić z tą drogą, ale ja nie jestem przekonany do tego rozwiązania. Cały krajobraz ukształtowany został wokół tego monumentu i nie możemy tego dezorganizować. Potem będzie to miało wpływ na interpretacje.”

Przeciwnicy tunelu skupili się w organizacji Stonehenge Alliance i prowadzą kampanię pod hasłem No Further Damage, czyli Więcej Nie Szkodzić. Dołączył do niej Tom Holland, historyk często się udzielający się w mediach, który głosi w rozpowszechnianym clipie, że wprawdzie wolałby kontemplować Stonehenge bez hałasu ciężarówek w tle, jednakże wybudowanie tunelu będzie katastrofą, aktem wandalizmu, przyniesie wstyd krajowi i całemu pokoleniu.

Obecnie trudno przewidzieć, czy rząd się ugnie pod krytyką przeciwników tunelu, ale z tym odcinkiem A303 trzeba będzie coś zrobić.

 

Opracowanie: Marian Skwara, England.pl, 17.03.2017

 

 

 

 

Aktualności 

Orientacyjny kurs dla transakcji
powyżej 10 000 GBP

Do Polski4.7350 

Do W. Brytanii4.7850 

Negocjacje możliwe już
od 2000 GBP


Kontakt do Dealera