Przelewy do Polski 4.6400 -0.64% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.7850 -0.29% 

Przelewy do Polski 4.6400 -0.64% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.7850 -0.29% 

Historia funta: od srebrnego pensa po plastikowe banknoty

Funt jest najstarszą walutą w ciągłym użyciu do dnia dzisiejszego. Jego początki sięgają już 760 roku, pierwszego pensa i wymienialności na srebro, następnie gwinei i ekwiwalentu złota. Dopiero w drugiej połowie XX wieku zrezygnowano z przelicznika imperialnego i wprowadzono system dziesiętny. Od tamtego momentu oficjalną walutą Wielkiej Brytanii jest Funt Szterling, który dzieli się na 100 pensów. W obiegu znajdują się monety o nominałach: 1, 2, 5, 10, 20 i 50 pensów oraz 1 i 2 funty, banknoty: 5, 10, 20 i 50 funtów, a także 1 i 100 funtów w Szkocji i części wysp brytyjskich.

Srebrny pens i początki funta

Początki funta sięgają roku 760, kiedy został wprowadzony jako srebrny pens na terenach anglosaskich królestw. Następnie, czterysta lat później, w 1158 r. decyzją króla Henryka II, projekt monety został zmieniony, a zamiast czystego srebra nowe monety wybijano z 92,5% srebra i 7,5% miedzi. Były one w odpowiednim przeliczniku wymienialne na srebro i stały się znane jako Sterling Pound. Srebrne pensy były jedyną monetą używaną w Anglii aż do wprowadzenia szylinga w 1487 roku i funta dwa lata później w 1489 r.

Srebrny pens z krzyżem

Srebrny pens z wyżłobionym krzyżem ułatwiającym dzielenie monety na "półpensówki" i "ćwierćpensówki".

Gwinea i standard złota

Gwinea była pierwszą maszynowo bitą złotą monetą w Anglii, a jej wartość początkowo równała się 20 szylingom. Bicie rozpoczęto za rządów króla Karola II w 1663 roku. Początkowo ważyła 8,47 grama złota - próby 0,9166, co dawało około 7,76 grama czystego złota, jednak wzrost wartości tego kruszcu sprawił, że zmniejszono wagę do 8,38 grama, co dawało około 7,68 grama czystego złota. Potem zmieniono wartość monety z 20 na 21 szylingów.

Gwinea stała się także zwyczajową nazwą na wartość obrachunkową 21 szylingów (1,05 funta szterlinga). To w gwineach podawało się ceny towarów luksusowych, usług prawniczych czy lekarskich, dlatego służyła jako jednostka płatnicza przede wszystkim wśród wyższych warstw społeczeństwa. Nazwa gwinea pochodzi od Wybrzeża Gwinejskiego w Afryce, bo większość monet wytwarzano z pochodzącego właśnie stamtąd złota. Ostatnie bicie tego nominału miało miejsce w 1813 roku.

Pierwsze banknoty

Pierwsze papierowe funty wprowadzono w 1694 r., a ich podstawą prawną było oparcie w złocie. Rok później, w 1695 r., powstał Bank Anglii - jako jeden z pierwszych banków centralnych na świecie. Wszystkie banknoty szterlingi były wytwarzane ręcznie aż do 1855 roku, dopiero wówczas rozpoczęto ich druk. Na początku dwudziestego wieku więcej państw zaczęło wiązać swoje waluty ze złotem. Wprowadzenie standardu złota pozwoliło na wymianę między środkami płatniczymi różnych krajów, co zrewolucjonizowało handel i gospodarkę międzynarodową. Wielka Brytania oficjalnie przyjęła standard złota w 1816 r., chociaż system ten w praktyce funkcjonował już od 1670 roku.

Siła szterlinga, doprowadziła do poważnego wzrostu gospodarczego Zjednoczonego Królestwa, aż do roku 1914, w którym zniesiono wymienialność na złoto. W 1926 r. powrócono do wymienialności na ten kruszec, by w 1931 r., podczas wielkiego kryzysu, ostatecznie odejść od standardu złota, co przyczyniło się do dewaluacji funta o 20%. Brytyjska waluta stała się ponownie całkowicie wymienialna w 1946 r., co było warunkiem udzielenia 3,75 miliarda USD pożyczki przez USA. Od tego momentu, aż do początku lat 90-tych ubiegłego stulecia, funt był kilkakrotnie dewaluowany.

Wprowadzenie systemu dziesiętnego, różne rodzaje funta i plastikowe banknoty

Aż do 15 lutego 1971 r. pieniądz nad Tamizą przeliczany był według systemu imperialnego. Dzielił się na 240 pensów, bądź na 20 szylingów. Po przejściu w 1971 r. na system dziesiętny, pens z racji różnicy wartości, był początkowo nazywany nowym pensem. Gwinea jako jednostka obrachunkowa straciła na znaczeniu, zniknął także szyling.

Współczesne monety i banknoty o tych samych nominałach różnią się wyglądem w zależności od regionu Wielkiej Brytanii. Inne szaty graficzne mają te same nominały m.in. w: Szkocji, Irlandii Północnej, Jersey and Guernsey, Isle of Man, a także na takich brytyjskich terytoriach jak: Falklandy, Wyspa Św. Heleny czy Giblartar.

Mimo że funty w Szkocji, Irlandii Północnej, Jersey and Guernsey i na Isle of Man emitowane są na podstawie unii monetarnej, a zgodnie z brytyjskimi przepisami powinny być akceptowalnym środkiem płatniczym w pozostałych częściach Wielkiej Brytanii, to jednak w takich miejscach jak lokalne sklepy czy restauracje mogą pojawiać się problemy z płatnością tą wersją waluty. Natomiast banknoty i monety emitowane na brytyjskich terytoriach zamorskich takich jak: Falklandy, Wyspa Św. Heleny czy Giblartar funkcjonują jako oficjalny środek płatniczy tylko na obszarze danego terytorium. Mimo że drukowane są przez właściwe dla danego terytorium banki, niezależnie od funta brytyjskiego, są sztywno powiązane z kursem Funta Szterlinga w stosunku 1:1.

Nowe plastikowe banknoty 5-funtowe z podobizną Winstona Churchilla.

W 2016 r. do obiegu wprowadzono nowe plastikowe banknoty 5-funtowe z podobizną Winstona Churchilla. Są o 15% mniejsze niż dotychczasowe papierowe i bardzo odporne na uszkodzenia. Pod koniec 2017 r. do obiegu mają trafić plastikowe 10-funtówki - z podobizną pisarki Jane Austen, a w 2020 r. - 20-funtówki z malarzem Williamem Turnerem.

 

Opracowanie: Kajetan Soliński, England.pl, 29.08.2017

 

 

 

 

Aktualności 

Orientacyjny kurs dla transakcji
powyżej 10 000 GBP

Do Polski4.6800 

Do W. Brytanii4.7290 

Negocjacje możliwe już
od 2000 GBP


Kontakt do Dealera