Przelewy do Polski 4.6400 -0.64% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.7850 -0.29% 

Przelewy do Polski 4.6400 -0.64% 

Przelewy do Wielkiej Brytanii 4.7850 -0.29% 

O zmarnowaniu jednego i ćwierci miliarda funtów na leki przeciwrakowe

Leczenie nowotworów to kwestia życia i śmierci dla tysięcy pacjentów we wszystkich krajach świata. Czy się komuś to podoba, czy nie, każde leczenie ma swój aspekt ekonomiczny, a środki na leczenie, także w tak zamożnym kraju jak Wielka Brytania, mają ograniczony budżet. W praktyce lekarze i administratorzy służby zdrowia muszą decydować komu należy pozwolić umrzeć, a o kogo należy walczyć. Tu się stykają kwestie ostateczne, etyka oraz polityka i ekonomia. Na decydentach spoczywa piekielnie trudne zadanie znalezienia optymalnego rozwiązania.

Rząd premiera Camerona realizując swoje obietnice wyborcze utworzył w 2011 r. specjalny fundusz dodatkowego finansowania leków przeciwko rakowi. The Cancer Drugs Fund (CDF) miał finansować te leki w ramach państwowej s łużby zdrowia (NHS), które nie były rutynowo dostępne, ponieważ nie spełniały ustalonego standardu relacji koszt/efekt ustalanych przez National Institute for Health and Care Excellence, tj. urząd zajmujący się wyznaczaniem standardów w służbie zdrowia. Celem funduszu było „maksimum wsparcia dla pacjentów NHS i dopuszczenia specjalistów chorób nowotworowych do organów decyzyjnych zgodnie z rządową polityką w zakresie leków”. Z założenia było to rozwiązanie przejściowe do czasu opracowania nowego systemu ustalenia zasad oceny kosztowej leków dla NHS, co miało nastąpić w 2014 r., ale nie zostało zrealizowane. W roku 2016 te cele przeformułowano tak:

  • zapewnić pacjentów możliwie najszybszy dostęp do najbardziej obiecujących metod leczenia,
  • lepsze gospodarowanie pieniędzmi podatników wydatkowanych na leki nowotworowe,
  • firmy farmaceutyczne, które zechcą odpowiedzialnie cenić swoje produkty będą miały dostęp do nowej, szybszej ścieżki do funduszu NHS dla najlepszych i najbardziej obiecujących leków.

Od 2011 r. do końca ostatniego roku budżetowego z leków finansowanych przez CDF skorzystało prawie 100 tysięcy ludzi, co kosztowało ponad jeden miliard i 270 tysięcy funtów. Zakładany budżet – w pierwszym roku £200 mln, a na rok 2015/16 £340 mln - za każdym razem był przekraczany, w ostatnim aż o 37%. Spośród kilkudziesięciu leków na liście CDF najczęściej stosowanym był Avastin, a najdroższym Kadcyla. Producentem obydwu jest koncern Hoffman-La Roche, który z tego powodu jest uważany za największego beneficjenta funduszu.

Populistyczny chwyt

Prawie od samego początku CDF spotkał się z krytyką jako niespełniający założonych celów, a przynoszące jedynie korzyści producentom leków, którzy są popularnie określani zbiorczym mianem Big Pharma, które oznacza zarówno przemysł farmaceutyczny, jak farmaceutyczne lobby.

Financial Times zaatakował fundusz w grudniu 2014 jako „populistyczny chwyt, który stwarza pozór pomocy dla pacjentów, a w rzeczywistości promuje leki marnej jakości nabijając zyski garstce firm farmaceutycznych na koszt podatników i zwykłych pacjentów NHS”. W innym dzienniku, The Telegraph, publicysta James Le Fanu. wyraził podobną opinię. Napisał on, że Cancer Drugs Fund należałoby nazwać Drug Company Fund, czyli Fundusz Koncernów Lekowych, ponieważ w samej rzeczy jest to pompowanie pieniędzy podatników dla firm farmaceutycznych z małym, lub w ogóle bez pożytku dla pacjentów. Za horrendalną cenę £90 tys. za serię uzyskuje się marginalny efekt przedłużenia życia o kilka tygodni lub miesięcy.

Jeden rok życia zamiast pięciu

W 2015 r. badacze z Uniwersytetu w York sporządzili raport, w którym bardziej precyzyjnie skwantyfikowali wadliwość działalności CDF. Stwierdzili oni, że ten fundusz jest mechanizmem szczególnie nieodpowiedniej alokacji środków na ochronę zdrowia, ponieważ kierując więcej pieniędzy dla jednej kategorii chorych kosztem innym w ogólnym bilansie nie przyczynia się do poprawy zdrowia społeczeństwa, ale do pogorszenia. Naukowcy z York posłużyli się tu współczynnikiem o nazwie quality-adjusted life-year (QALY), który ocenia, można rzec, ekonomiczną opłacalność medycznych interwencji. W omawianym wypadku naukowcy z York stwierdzili, że gdyby przepływające przez CDF pieniądze, dzięki którym chorzy na nowotwory zyskują jeden rok życia, skierować do innych pacjentów, to zyskaliby oni pięć lat życia.

Są też pewne wskazówki co do społecznych preferencji. Czasopismo HEALTH ECONOMICS opublikowało w 2013 r. wyniki sondażu przeprowadzonego na próbie kilku tysięcy osób. Pytania dotyczyły alokacji środków w służbie zdrowia, a w tym priorytetyzowania wydatków na leczenia poszczególnych chorób oraz kategorii pacjentów. Z opublikowanego streszczenia wynika, że respondenci wypowiedzieli się przeciwko podwyższaniu współczynnika koszt/efekt dla pacjentów terminalnie chorych.

Wielki polityczny błąd

Także organy kontroli finansów publicznych wypowiedziały się negatywnie na temat efektów działania Fundusz Leków Przeciwrakowych. We wrześniu National Audit Office doniósł, że nie ma danych na temat efektywności leczenia 74 tys. pacjentów kosztem blisko jednego miliarda funtów. Inny organ, Public Account Committee opublikował w lutym 2016 r. raport, którego konkluzją było, iż nie ma dowodów na to, aby fundusz przyniósł korzyść pacjentom, wydłużył życie oraz był dobrym wykorzystaniem pieniędzy podatników.

Prof. Richard Sullivan i dr Ajay Aggarwal opublikowali w kwietniu br. studium w czasopiśmie ANNALS of ONCOLOGY, w którym stwierdzili, utworzenie CDF było „ogromnym marnotrawstwem pieniędzy” oraz „wielkim politycznym błędem”. Naukowcy przebadali 47 kuracji sfinansowanych przez fundusz w styczniu 2015 i stwierdzili, że jedynie 18% spełniało kryteria międzynarodowych standardów jako klinicznie korzystnych. Te leki, co do których odnotowano pewne dodatnie skutki, przyniosły przedłużenie życia o średnio 10 tygodni. Większość pacjentów zostało narażonych na przykre skutki uboczne bez żadnych korzyści. Jeśli chodzi o całość programu – czytamy w studium dwu wybitnych specjalistów - to nie zbierano danych nadających się do oceny kuracji, takich jak, jak długo pacjenci żyli, jaka była jakość i życia oraz efekty uboczne. Nie da się tego porównać z alternatywnymi kuracjami metodą chirurgiczną lub radioterapią.

Co można sfinansować za £1,27 mld

Korespondent BBC Nick Triggle zestawił alternatywną listę rzeczy, która można było sfinansować przez 5 lat za £1,27 mld.

  • 10 tysięcy pielęgniarek
  • 2500 lekarzy specjalistów w szpitalach
  • jeden dodatkowy regionalny serwis ratunkowy (regional ambulance service), których jest w Anglii dziesięć
  • jednorazowa podwyżka płac pracowników NHS o 2,5%
  • 200 dodatkowych lokalnych przychodni.

Fundusz CDF ma także swoich obrońców, w mediach występowali jego beneficjenci mówiąc, że dzięki temu mogą znajdować się jeszcze wśród żywych, ale krytycyzm przeważa. Prof. Richard Sullivan z wydziału medycznego King's College London, nazwał CDF owocem pośpiesznej, populistycznej polityki, która jest szczególnie szkodliwa w tak skomplikowanej dziedzinie jak leczenia nowotworów. Kiedy już fundusz został uruchomiony, to nie był odpowiednio kontrolowany, co było intelektualnym i politycznym lenistwem. Winę ponoszą nie tylko politycy, ale i lekarze oraz organizacje dobroczynne działające w tej dziedzinie.

Na razie nie wiadomo jaka jest przyszłość Funduszu Leków Przeciwrakowych, ale jak dotąd pokazał jak skomplikowaną dziedziną jest ochrona zdrowia we współczesnym społeczeństwie i jakie szkody mogą wyrządzić politycznie, a dokładniej wyborczo, motywowane decyzje.

 

Opracowanie: Marian Skwara, England.pl, 30.05.2017

 

 

 

 

Aktualności 

Orientacyjny kurs dla transakcji
powyżej 10 000 GBP

Do Polski4.6800 

Do W. Brytanii4.7290 

Negocjacje możliwe już
od 2000 GBP


Kontakt do Dealera